Bağımsız aracılık kurumlan olan brokerler, müşteri odaklı hizmetleriyle sektöre yeni hacimler kazandırırken yeni bir oluşuma giden Sigorta Brokerleh Derneği'nden görüş ve bilgi aldık.
Sigorta Brokerleri Derneği Yönetim Kurulu Başkanı Levent NART, ana amaçlarının sektör için
sektörle uyum içinde çalışmak olduğunu vurguladı. Türkiye'de brokerliğin dünya uygulamalarına kıyasla çok yeni olduğunu, küreselleşmenin, dünyada brokerliğin gelişmesinde kaçınılmaz bir rol oynadığını söyledi.
Sigorta sektöründeki brokerlik sisteminin Türkiye'deki tarihi ve son yıllardaki gelişimini değerlendirebilir misiniz?
Türkiye'de brokerler 7397 sayılı Sigorta Murakabe Kanunu'nun 37. maddesine dayanılarak 1.11.2000 tarih ve 24217 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanmış olan Sigorta ve Reasürans Brokerliği Yönetmeliği'ne tabi olarak kurulmuşlardır. Halen 50'nin üzerinde broker Türkiye'de faaliyet göstermektedir. Sigortacılığın her dalında etkinlik gösteren brokerler hayat, hayat dışı ve reasürans dallarında TC Başbakanlık Hazine Müsteşarlığı tarafından verilen ruhsatla faaliyetlerine başlayabilirler. Ancak, 35 seneyi aşkın süredir brokerlik karakterine uygun hareket eden uluslararası brokerlerin temsilcisi veya partneri olarak ülkemizde faaliyet gösteren az sayıda broker bulunmaktaydı. 2000 yılından itibaren, çıkan yönetmelikle bu meslek arzu edilen kanuni yapıya kavuştu. Şu an ülkemizde 50'nin üzerinde broker Türk sigorta sektöründeki hizmet kalitesinin yükseltilmesinde 1000'e yaklaşan personeliyle çalışmaktadır.
Sigorta Brokerleri Derneği'nin yeni dönemdeki hedefleri nelerdir?
Derneğimiz, sivil toplum örgütleri, hükümet, TSRŞB, basın, aracılar, eksperler, sigorta ve reasürans şirketleriyle ilişkilerini yapıcı bir zemine oturtmayı amaçlamaktadır. İlk aşamada üyeler paylaştığı değerleri belirleyerek, Derneğin misyon ve vizyonunu gözden geçirerek, yeni yönetim kurulunu oluşturmuştur. Dernek, geİecek yönetim kurulu toplantılarında ise harekât planının ortaya çıkarılmasına yönelik kararlar alacaktır. Derneğimizin tüm çalışmalarında brokerler olarak birincil hedefimiz müşteri çıkarlarının korunmasında üstlendiğimiz rolü etik kurallar çerçevesinde uygulamaktır.
Bu kapsamda Dernek, broker üyeleriyle tedarikten satış sonrası hizmetlere kadar kurumsal müşterilerde kârlılık hedefini tehdit eden tüm riskleri ekonomik ve güvenilir yollarla kontrol altında tutan yaratıcı çözümleri hizmete sunma değerini paylaşmaktadır. Esas olan, bu hizmetin sunulmasında ana roldeki sigorta ve reasürans şirketleri ile eksper kadrolarının, nezaketin devamlılık arz ettiği bir ortamda müşterek tek hedef olan müşteri mutluluğu için gerekli tüm yapısal çalışmaları düzenlemek, sigortacılık mesleğinin hizmet halkasında yer alan tüm oyunculara duyulan güven ve saygınlığın arttırılmasında üzerimize düşeni yapmak hedeflerimizdendir. Bu bağlamda acenteler, eksperler, TSRŞB, sanayi odaları, sivil toplum kuruluşları ve tüketici birlikleriyle sigortacıların toplumdaki saygınlığının arttırılmasında işbirliği içerisinde olacağız. Yine bu hedef nedeniyle Derneğimiz, muhtelif uzmanların ve sigorta şirketi yöneticilerinin yer alacağı eğitim programları düzenleyerek mesleğimizin ve çalışanlarımızın bilgi düzeyini yükseltmeye katkıda bulunmak amacındadır. Aynca sigorta şirketleriyle iyi ilişkilerimizi pekiştirici bilgi forumları düzenlemeyi de hedeflemekteyiz.
Dernekte geçmiş dönemlerde ulaşılan en önemli hedef ile yapılan en önemli etkinlik nedir?
Ulaşılan en önemli hedeflerimizden biri 27 Mayıs 2005 tarihinde Brüksel'de yapılan Uluslararası Sigorta ve Reasürans Aracıları Birliği (BİPAR) Genel Kuru-lu'nda Türkiye Sigorta Brokerleri Derneği'nin 44 ülkeden 200 üye ve katılımcının hazır bulunduğu toplantıda tam üyeliğe kabul edilmesidir.
Dünyada brokerliğin geldiği nokta ile ülkemizde geldiği nokta ne gibi benzerlikler ve farklılıklar taşımakta?
İlk bakışta Türkiye'deki brokertik sistemi ve hizmet kalitesinde dünyanın gelişmiş ülkeleriyle kıyaslandığında önemli farklar bulunmamaktadır. Türkiye'de hem perakende hern de toptancı brokerler olarak güzide oyuncular yer almaktadır. Dünya ve Türkiye brokerlik sistemlerini kıyasladığımızda ilk farkı brokerlerin pazar payında görmekteyiz. Türkiye'de brokerlik sisteminin yeni olması nedeniyle pazar payı yüzde 12 dolaylarında seyrederken dünyanın çeşitli ülkelerinde bu oranda farklılıklar görülmektedir. Brokerlerin pazar yaygınlığının en yüksek olduğu ülkeler ABD yüzde 60, Hollanda yüzde 70, Belçika yüzde 65, Avusturya yüzde 25, İsveç yüzde 25 olarak sayılabilir. İkinci önemli fark, Türkiye'de niş pazarlara odaklanan brokerlerin bulunmamasıdır. Oysa dünyanın gelişmiş ülkelerinde brokerler sadece bir müşteri grubuna veya branşa öze! hizmet verebilmektedirler. Bir diğer önemli fark ise, Türkiye'de brokerler henüz bireysel pazarda önemli bir yer edinrnemişlerdir. ABD örneğinde ise bireysel sigortalarda yüzde 50'lere varan bir paylan olduğunu görmekteyiz.
Öte yandan, dünya ekonomisinin dolayısıyla şirketlerin küreselleşmesi, endüstriyelleşme, endüstri kuruluşlarında kârlılığın azalması, "outsourcing" mantalitesinin dünyada yaygınlaşması Türkiye'de olduğu gibi tüm dünyada brokerliğin gelişmesine katkıda bulunmaktadır.
Brokerlik nasıl bir sistemde işliyor ve hangi sisteme dayanıyor?
Brokerler, sigorta sözleşmelerinde sigortalıyı temsil eden kurumlardır. Sigorta şirketinin seçiminde tamamen tarafsız ve bağımsız davranılarak, sigorta sözleşmelerinin akdinden önce gerekli hazırlık çalışmalarının yapılması ve temsil edilen kişilerin talepleri çerçevesinde, sigorta sözleşmelerinin uygulanmasına danışmanlık yaparlar. Riziko gerçekleştiğinde tazminatın tahsilini broker yapar. Reasürans sözleşmelerinde İse işlemlerin sigorta şirketleri ile reasürans şirketleri arasında yapılması işini yürütürler. Brokerlerin ana işlevi, sigorta şirketi karşısında müşteriyi temsil etmektir diyebiliriz. Brokerler Hazine tarafından denetlenir ve kuruluşta Hazine'den ruhsat alınır.
Brokerlik sisteminin sigortalıya sağladığı avantajlar nelerdir?
Brokerlik sisteminin sigortalıya sağladığı avantajları birkaç başlık altında toplamamız gerekir. Bunlardan biri "satın alma"nın sigortalı için bilinçli ve şeffaf yapılması. Buna paralel olarak rizikoya özel doğru ve yeterli kapsamın sağlanmasını da broker sunmaktadır. Sigorta dışı risklerden kaçınma ve korunma önlemlerinin sunulması, hasar hizmetleri ile hem satın almada hem de hasar yönetiminde zaman ve para tasarrufu sağlanması önemli avantajlardandır. Her kişi veya kurum broker hizmetlerinden faydalanabilir. Kişi veya kurumların satın almayı daha bilinçli yapmaları bakımından uzmanlığa önem veren ve uzmanların söylediklerini uygulamaya hazır bir karaktere sahip olmaları arzu edilir. Şirket büyüklüklerine ve faaliyet kollarına göre farklı uzmanlıkta olan brokerleri seçmek müşteriler için bu anlamda faydalı olacaktır.
Brokerlerin sunduğu hizmetlerden hangi sektörler daha çok yararlanmakta?
Brokerler ağırlıklı olarak endüstriyel risklerde olmak üzere yangın, iş durması, kaza, mühendislik, nakliyat ve sağlık dallarında daha çok hizmet sunmaktalar. Tarım ve hayat dallarında ise brokerlerin pazar payı göreceli olarak daha düşüktür. Sektörel bazda ise ağırlıklı olarak yabancı şirketler olmak üzere brokerler mamul mesuli yeti, iş durması, reasürans, mühendislik, sanat, mesleki sorumluluk, bireysel emeklilik, sağlık, kredi sigortaları gibi konularda müşteri menfaatlerine odaklanan faydalı çalışmalar yapmışlardır. Brokerlerin yoğun olarak kullanıldığı sektörler arasında otomotiv, kimya, ilaç, inşaat,otelcilik, turizm, gıda, bankacılık, gemi yapımı, taşımacılık, "aviation", yükseköğrenim, denizcilik ve öteki sektörler bulunmaktadır.